بایستگی‌های حماسه سیاسی در انتخابات
رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران، سال ١٣٩٢ را سال حماسه سیاسی و اقتصادی نام نهادند و با شناختی که از فرصت‌ها و تهدیدات پیش‌روی نظام داشته و دارند، با دقت در لایه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، خواستار خلق حماسه در دو حوزه سیاسی و اقتصادی توسط مردم و نخبگان دل‌سوز شدند. ایشان در یک سخنرانی تحلیلی و جامع در اجتماع باشکوه مردم مشهد و زائران بارگاه ملکوتی حضرت رضا (علیه آلاف التحیه و الثناء) اعلام داشتند که: «انتخابات مظهر حماسه سیاسی، اقتدار نظام اسلامی، مردم‌سالاری اسلامی، اراده ملی و آبروی نظام است و حضور گسترده مردم و شور انتخاباتی علاوه بر تأمین امنیت کشور، تهدیدات دشمنان را بی‌اثر و آنان را ناامید خواهد ساخت».
ایشان هم‌چنین با تأکید بر ضرورت حضور همه جریانات و سلیقه‌های سیاسی معتقد به نظام اسلامی در انتخابات، فرمودند: «انتخابات مخصوص یک جریان و سلیقه خاص سیاسی نیست بلکه وظیفه و حق همه کسانی است که دل در گرو منافع ملی و استقلال کشور دارند». معظم له در ادامه با صراحت اعلام داشتند که: «رهبری در انتخابات یک رأی بیشتر ندارد و کسی هم از این رأی اطلاع نخواهد داشت و هر گونه سخن یا اظهارنظری مبنی بر اینکه رهبری به فرد خاصی نظر دارد، نادرست است».
ایشان به بیان یک معیار مهم بسنده نمودند که: «رئیس جمهور آینده باید ضمن اینکه دارای امتیازات رئیس جمهور قبلی باشد، باید از نقاط ضعف او نیز دور باشد». هم‌چنین فرمودند: «کسانی که وارد عرصه انتخابات ریاست جمهوری می‌شوند، باید پای‌بند به انقلاب اسلامی و ارزش‌ها، پای‌بند به منافع ملی و معتقد به اداره کشور با عقل جمعی و تدبیر باشند».
با فرمایشات مورد اشاره رهبری، از یکی از ضروریات مهم نظام در مقطع فعلی و در سال جدید پرده‌برداری شد و نیاز اصلی کشور در رابطه با حماسه سیاسی که حماسه اقتصادی نیز در گرو آن است، آشکار گردید. مردم شریف ایران و نخبگان دل‌سوز به‌خوبی می‌دانند که برای عبور از تهدیدات و تحریم‌های دشمنان و گذر از وضع موجود و رهایی از سوء مدیریت‌ها، به مشارکت حداکثری مردم و هم‌چنین به رئیس جمهوری که نقاط ضعف رئیس جمهور فعلی را نداشته باشد، نیاز دارند و خوب می‌دانند که لازمه تحقق چنین امر حیاتی و اثرگذار، راهبردهایی است که در امر انتخابات باید منظور نظر قرارگیرد که ذیلاً برخی از این راهبردها ذکر می‌گردد:
1. عقلانیت و تدبیر: امری که رهبری در قالب یک رهنمود گره‌گشایانه آن را ذکر نموده و فرمودند کسانی که وارد عرصه انتخابات ریاست جمهوری می‌شوند باید آن را رعایت کنند. امری که قبل از هر چیز، به‌عنوان یک راهبرد حیاتی باید مورد توجه همه مسئولان و دل‌سوزان نظام به‌ویژه مجریان و ناظران انتخابات قرار گیرد. روشن است که مسئولان دل‌سوز با عقلانیت و دقت عمل خاص خود، نباید بگذارند فرآیندهای احساسی با سوء استفاده از دین و ولایت، دیگر بار تخریب و التهاب را در انتخابات پیش رو سبب شود به‌ویژه که هنوز هم هستند کسانی که رفتار احساسی و هیجانی را برخلاف اخلاق و قانون در حوزه‌های سیاسی و اجتماعی برای خود کارساز می‌دانند.
2. مقام معظم رهبری انتخابات را وظیفه و حق همه کسانی دانستند که دل در گروه منافع ملی و استقلال کشور دارند و مطالبه مهم ایشان، بدون سیاه و سفید دیدن موضوع، حضور همه سلیقه‌ها در انتخابات است. امری که در قانون اساسی به‌عنوان یکی از حقوق اساسی ملت به آن تصریح شده و به همین جهت لازم است که رسانه‌های تبلیغاتی و اثرگذار نظام و حکومت به‌ویژه رسانه ملی با حفظ بی‌طرفی و با پرهیز از رفتار جناحی، موضوع حق و تکلیف مورد اشاره رهبری را وظیفه‌مندانه تبیین نمایند و نقایص گذشته خود را در این رابطه جبران کنند.
3. نظر به اینکه در قانون اساسی آمده است که: «رئیس جمهور باید از رجال سیاسی و مذهبی و مدیر و مدبر باشد» و نهاد حاکمیتی و نظارتی شورای نگهبان عهده‌دار تشخیص و انطباق ویژگی‌ها و صفات مهم یادشده با کاندیداهای ریاست جمهوری است، ساده‌انگاری در این رابطه نه قابل بخشش است و نه قابل جبران؛ فقها و حقوق‌دانان محترم شورای نگهبان باید هم‌چنان‌که در قانون تصریح شده، در نهایت بی‌طرفی به قضاوت بنشینند و با توجه به اتفاقات پیش‌آمده گذشته، در جایگاه یک نهاد برآمده از قانون و رهبری، از نظام صیانت نمایند و از این جهت که انتخابات، آبروی نظام است،
نباید شرایطی پیش آورند که کسانی فکر کنند در این نهاد گرایش سیاسی خاص وجود دارد. بهترین راه این است که از باب «اِتَقُوُا مِنْ مَواضِعِ الْتُهَمْ»، خود حضرات مسئول در این شورا، در خطبه‌های نماز جمعه و موضع‌گیری‌های علنی و آشکار خویش در جاهای دیگر، سنجیده و از روی دقت و تدبیر اعلام نظر نمایند تا سخنان و اظهارات آنان، مورد سوء استفاده دشمنان و بدخواهان نظام قرار نگیرد.
4. در قانون جدید انتخابات ریاست جمهوری و اصلاحیه انجام‌شده در آن، یک هیأت اجرایی مرکزی برای انتخابات ریاست جمهوری در نظر گرفته شده که اعضای آن با معرفی وزارت کشور و پس از تأیید شورای محترم نگهبان، برای برگزاری انتخابات سالم و به‌دور از عیب و نقص، انجام وظیفه می‌نمایند. نظر به اینکه این هیأت از معتمدین مردم و نظام به‌حساب می‌آیند، باید منصف و بی‌طرف باشند و از اعمال نظر سیاسی، جناحی و جانب‌داری از کاندیدایی خاص، به‌طور جدی پرهیز نمایند. دقت در معرفی این چهره‌های معتمد از سوی وزارت کشور و نحوه تأیید شورای نگهبان از آنان امر مهمی است که در قضاوت مردم و اعتمادسازی بین جامعه بسیار دارای اهمیت است.
5. انسجام و هم‌افزایی نخبگان در فضای سیاسی کشور و حضور پررنگ و اثرگذار آنان، ضرورتی انکارناپذیر است. باید برای عملیاتی شدن این امر مهم یادشده، در فرصت باقی‌مانده اندک انتخاباتی، مسئولین در قالب برگزاری جلسات، کرسی‌های آزاداندیشی و لجنه‌های فکری و سیاسی، از طریق حوزه‌ها و دانشگاه‌ها به انجام آن همت گمارند. همه ما می‌دانیم که دستهای پنهان و آشکاری، در تعارض سنت‌گرایی و تجددگرایی با هدف ایجاد افتراق بین حوزه و دانشگاه، سال‌هاست که مشغول فعالیت هستند.
تقدس‌گرایی افراطی از یک‌سو و الحادگرایی مبتنی بر تفکرات مادی و غیردینی از سوی دیگر، الگوی مردم‌سالاری دینی و مکتب فکری امام خمینی (ره) و رهبری را در چالش قرار داده و فضای سیاسی کشور را برای انجام و تحقق حماسه سیاسی از راه انتخابات شایسته، غبارآلود نموده و سوء مدیریت‌ها در حوزه‌های فکری و سیاسی نیز آن را تشدید کرده و خطر انحراف‌آفرینی از سوی جریان انحرافی مزید بر علت شده است. در چنین شرایطی توجه عمیق نخبگان به اشتراکات و اهداف تصریح‌شده در قانون اساسی برای تعالی کشور از راه تعامل مثبت و توأم با سعه صدر، می‌تواند کارساز باشد.
6. عناصر اثرگذار در انتخابات متنوع و مختلف است و مهم‌ترین آن، قانون است که باید مورد رعایت و عمل قرار گیرد. تعهد و پای‌بندی ناظران و مجریان امر انتخابات و هم‌چنین کاندیداها و هواداران آنان به قانون، برای نتیجه‌مندی یک انتخابات سالم و رقابتی بسیار حیاتی و تعیین‌کننده است. وجود دادگاه‌های رسیدگی‌کننده به جرائم انتخاباتی و تخلف از قانون از قبیل برخورد قانونی با سوء استفاده از امکانات دولتی و ملی و مقابله با رفتارهای فراقانونی افراد و جمعیت‌های قانون‌شکن، اعتمادآفرین بوده و ضرورتی انکارناپذیر است.
7. حضور فعال و بااحساس قاطبه مردم برای یک نظارت همگانی نیز بسیار اثربخش خواهد بود. بی‌تفاوتی و پرهیز از انتقاد و اعتراض از سوی مردم به حکومت و دولت‌مردان، زمینه و شرایط را برای سوء استفاده از قدرت فراهم می‌سازد. در این رابطه ابتدا ودر درجه اول باید مشخص شود که حاکمان و دولت‌مردان با چه دیدی به مردم می‌نگرند و صاحب اراده و اختیار بودن مردم را تا چه حد قبول دارند. آیا مردم صاحب حق هستند؟
اگر صاحب حق می‌باشند که هستند، نظارت بر صحت عمل مسئولان در مورد حساسی مانند برگزاری انتخابات، از حقوق مسلم آنان است و بر همین اساس، حق نظارت همگانی باید به رسمیت شناخته شود. مجرای عمل و نظارت همگانی مردم نیز می‌تواند در چارچوب قانون، استفاده از ابزار رسانه، جراید و مطبوعات باشد، مشروط بر اینکه رسانه‌ها و مطبوعات نقش مؤثر خود را در این رابطه ایفاء نمایند.
8. سال‌ها پیش از این، امام خمینی (ره) فرمود: «همان‌طور که بارها گفته‌ام مردم در انتخابات آزاد هستند و احتیاج به قیم ندارند و هیچ فرد و یا گروه و دستهای حق تحمیل فرد و یا افرادی را به مردم ندارند. جامعه اسلامی ایران که با درایت و رشد سیاسی خویش جمهوری اسلامی ایران و ارزش‌های والای آن و حاکمیت قوانین خود را پذیرفته و به این بیعت و پیمان بزرگ وفادار مانده است، مسلماً قدرت تشخیص و انتخاب کاندیدای اصلح را دارد». با دقت در فرمایش بلند امام خمینی (ره) تنها آن‌چه که ضرورت دارد، پیشگیری از تخریب‌های سازمان‌یافته و التهاب‌آفرینی است چرا که هر چه فضای حاکم بر انتخابات عقلانی‌تر باشد، انتخاب اصلح آسان‌تر خواهد بود.
9. کوتاه سخن اینکه در این انتخابات، از آغاز تا پایان آن باید رضایت مردم به‌طور کامل تأمین گردد. همه مردم بدانند که دین و انقلاب نمی‌خواهد مردم با ننگ زندگی کنند و چون ستون سیاست مردم هستند، خواست مردم تعیین‌کننده است. حکومت هیچ فلسفه و دلیلی به‌جز رضایت مردم را منظور نظر ندارد و ملاک اصلی انتخابات عبور از چالش‌ها و مشکلات درهم‌تنیده آنان است و نه چیز دیگر؛ میدان انتخابات، میدان مسابقه برای خدمت و تأمین رفاه ملت است و نه طناب‌کشی و جدال برای رسیدن جمعی به قدرت و نابودی جمع دیگر؛ اینکه مردم بتوانند آبرومندانه بدون فقر و فلاکت زندگی کنند. یک چنین خروجی مثبت از راه صندوق‌های رأی مردم می‌تواند به حماسه سیاسی و اقتصادی تعبیر شود.
